Κειμενα

  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δρόμοι γεμάτοι σκιές που μεγαλώνουν, δρόμοι μεγάλοι, δρόμοι μικροί, παράδρομοι και λεωφόροι, σοκάκια ανηφορικά και στενά κακοτράχαλα. Δρόμοι είναι η ζωή μας, όχι περίπατοι ∙ κι εμείς στρατολάτες, σκυφτοί προσκυνητές του άγνωστου βαδίζουμε χωρίς κομποσκοίνια, χωρίς προσευχητάρια, ψελλίζουμε πολλές φορές λόγια ακατάληπτα κι άλλες φορές παραμιλάμε, σπάνια δε, πολύ σπάνια, μπορεί και να τραγουδήσουμε, αλλά […]
  1. ΙΣΤΟΡΙΑ
Η γιαγιά Καλλιώ Δημοπούλου από την Τριπολιτσά της Αρκαδίας, λέει το παραμύθι της βασιλοπούλας Καλλιστώς, που έμεινε  αιώνια αθάνατη, ως λαμπρός αστερισμός στο βόρειο ουρανό.
  1. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Η πολιτιστική μας κληρονομιά είναι η εθνική μας κληρονομιά, είναι το κληροδότημα μας, είναι η “προίκα” μας  από τις περασμένες γενιές, που με σωστή διαχείριση και συντήρηση,  θα την παραδώσουμε  στις επόμενες γενιές.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Είναι ένα ουζερί, σχεδόν διάσημο, στην πλατεία Βικτωρίας, που 36 συναπτά έτη σερβίρει οινοπνεύματα στο αδιέξοδο ενός πεζόδρομου. Ενός πεζόδρομου που αν γυρίσεις την πλάτη σου στην πλατεία, την πλάτη σου σε μια ζέουσα ζωή, πολύ όμορφος σου φαντάζει.
  1. ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Με τον Άρη, που όταν πολεμά, τρυπά τις βαριές δερμάτινες ασπίδες , γέννησε η Κυθέρεια Αφροδίτη τους δεινούς, τρομερούς και φοβερούς, Δείμο και Φόβο που όταν πολεμούν με τον εκπορθητή των πόλεων, πατέρα τους Άρη, διαλύουν και συγκλονίζουν τις πυκνές φάλαγγες των στρατιωτών όσο κρατά ο κρύος πόλεμος.
  1. ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η Αγία Σοφία υπάρχει πάνω και έξω από τις ανθρώπινες αποφάσεις, τα ανθρώπινα μέτρα, τα ανθρώπινα έργα. Η Αγία Σοφία είναι ιδέα και σύμβολο. Δεν μπορούν να τη βλάψουν ούτε στο ελάχιστο οι  άνθρωποι.
  1. ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ
Παρακολουθώ το διάλογο και κυρίως τις επικρίσεις για το μεγάλο πεζόδρομο της Αθήνας. Έγραψα κι εγώ κάποιες σκέψεις. Δεν ξέρω την τύχη αυτού του εγχειρήματος. Σε τέτοιες παρεμβάσεις χρειάζεται πολύς χρόνος για να κριθεί στην πράξη η επιτυχία ή μη ανάλογων σχεδίων που αλλάζουν ορισμένες σταθερές της πόλης.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Με πονάει η μνήμη μου σήμερα. Ένας πόνος ύπουλος που φιδοσέρνεται στους διαδρόμους της ύπαρξης. Τρυπώνει από ξεχασμένες εικόνες από καλοκαίρια άλλα, καλοκαίρια ξένοιαστα γεμάτα γέλια κι αφροστεφανωμένες ακρογιαλιές. Πόσο καιρό αλήθεια έχει να χτυπήσει η ξενοιασιά την πόρτα μας;
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Είναι Δευτέρα πρωί. Έχω πιεί μισό καφέ και πηγαίνω στην δουλειά. Χθες κάναμε το πρώτο μας μπάνιο. Το καλοκαίρι ήδη κυλάει στις ζωές μας. Ο κορονοϊός είναι ακόμα εδώ. Έχω ανοιχτό το παράθυρο. Στο ραδιόφωνο η πολιτική οργιάζει. Σταματάω στο φανάρι της Πειραιώς στο ύψος της πλατείας Κουμουνδούρου. Την βλέπω να διασχίζει τον δρόμο.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο Ed West είναι ένας αιρετικός, προκλητικός και αντισυμβατικός δημοσιογράφος και συγγραφέας, που ανήκει στη συντακτική ομάδα του διαδικτυακού περιοδικού unherd.com (λογοπαίγνιο μεταξύ του «unheard», του «ανήκουστου» ή «άγνωστου», και του «un-herd» που θα μπορούσαμε να μεταγράψουμε ως «από-κοπαδοποίηση»).
  1. ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Σε άλλους φάνηκε ένα αυθεντικό κίνημα πολιτών, με συμπαγή πυρήνα σκέψης και διακριτή πολιτική ταυτότητα. Άλλοι, επιμένουν να το θεωρούν ως μία ευκαιριακή, πολιτικά ασπόνδυλη κίνηση, που διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη.
  1. ΥΓΕΙΑ
In physics the point of critical mass is, according to Britannica, “the minimum amount of fissile material needed to achieve a self-sustaining chain reaction under stated conditions.” In sociology the term is used to describe a social phenomenon that reaches the “threshold of its limits” – when enough people within a group “alter their opinions leading to drastic change in their behaviour and actions”. 
  1. ΥΓΕΙΑ
Το δίκτυο European Mortality Monitor (euromomo.eu) συλλέγει δεδομένα θνησιμότητας από ευρωπαϊκές χώρες, τα επεξεργάζεται και τα δημοσιοποιεί. Συλλέγοντας στοιχεία για πολλά χρόνια και με βάση συγκεκριμένες αναλυτικές στατιστικές διαδικασίες, το EuroMOMO εκτιμά τους «επιπλέον θανάτους» («υπερβολική θνησιμότητα») σε κάθε χώρα που συμμετέχει και συνολικά.
  1. ΙΣΤΟΡΙΑ
Το πρόβλημα στην ιστορική μελέτη σπανίως είναι οι αναχρονισμοί των ιστορικών. Οι άνθρωποι είναι τόσο ίδιοι στις διάφορες εποχές, που δύσκολα πέφτεις στην παγίδα του αναχρονισμού. Δικτάτορες υπήρχαν το 1828. Μπορεί να μην είχε γνωρίσει ο κόσμος ακόμα τον Χίτλερ ή τον Μουσολίνι, τον Μεταξά ή τον Παπαδόπουλο, αλλά γνώριζαν πολύ καλά τι ήταν ο δικτάτορας εκείνα τα χρόνια.
  1. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
Όταν ο υποψήφιος για τη Γαλλική Προεδρία Emmanuel Macron, το 2016/7, έκανε το «Μέλλον της Ευρώπης» κεντρικό προεκλογικό του θέμα, υπερασπιζόμενος την ανάγκη για «περισσότερη Ευρώπη» στη ζωή μας, απέναντι στην ακροδεξιά και αρνήτρια της Ευρώπης Marine Le Pen, κανείς δεν τον επαίνεσε για το θάρρος του.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η ανάδειξη της Αθηναϊκής Τριλογίας (Βιβλιοθήκη-Πανεπιστήμιο-Ακαδημία) υπήρξε ένα παλαιό όνειρο αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων. Άλλωστε, τον 19ο αιώνα οι  Χάνσεν δημιούργησαν αυτό το κόσμημα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής σε μιαν άλλη Αθήνα,  χωρίς αυτοκίνητα.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Όταν σκεφτόμαστε τα χρόνια στις προ κρίσης δεκαετίες, σχεδόν όλοι μας, ή τουλάχιστον, οι άνθρωποι της γενιάς μου, οι γεννημένοι από την δικτατορία και μετά, θεωρούμε ότι «τότε» τα πράγματα ήταν πολύ καλύτερα γιατί «λεφτά υπήρχαν».
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Υπάρχει μια βρετανική ταινία του Danny Boyle, το γνωστό 28 days later, όπου στην εναρκτήρια σεκάνς του βλέπουμε ένα τρομακτικά άδειο Λονδίνο, που τότε το μακρινό 2002 με είχε εντυπωσιάσει εξαιτίας των εφέ που κατάφεραν και δημιούργησαν εκείνη την ψευδαίσθηση.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Θρηνούμε νεκρούς, αναμένουμε οικονομικές καταρρεύσεις, φουντώνει η αγωνία των «μετά»-στοχασμών. Μας τελείωσε το υπέροχο πακέτο «χειραψίες-αγκαλιές-φιλιά», που ομόρφαινε τον πολυχιλιετή Ανθρώπινο Πολιτισμό;
  1. ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Η κρίση του νέου κορωνοϊού ήδη αποκτά ιστορική εμβέλεια. Η παγκόσμια απειλή και η γενικευμένη καραντίνα κλονίζουν τις βεβαιότητες με τις οποίες είχαμε οικοδομήσει το μοντέλο της νεωτερικής, παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας μας και δίνουν, ασφαλώς, έναυσμα για αναστοχασμό.
  1. ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Αυτή τη φορά, οι συνειδητοποιημένοι της επόμενης μέρας της πανδημίας δεν αναζητούν κάποιον που θα αποφασίσει γι’αυτούς χωρίς αυτούς, αλλά αναζητούν συνοδοιπόρους για να γίνουν οι πρωταγωνιστές της ιστορίας του αύριο, όχι από εγωισμό, αλλά γιατί έγινε εμφανές πως η μοίρα των ανθρώπων είναι κοινή όταν τα προβλήματα είναι κοινά.
  1. ΠΑΙΔΕΙΑ
Τα σχολεία και οι εκπαιδευτικοί ετοιμάζονται να υποδεχθούν και πάλι τους μαθητές τους. Για δύο μήνες περίπου η εκπαιδευτική διαδικασία λειτούργησε μέσα σε πρωτόγνωρες, για εκπαιδευτικούς και μαθητές, συνθήκες και βέβαια είναι πολύ νωρίς να γίνει αποτίμηση και συστηματική αξιολόγηση.
  1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Γρήγορα έγινε αντιληπτό πως τα εργαλεία της νομισματικής πολιτικής δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα της ρευστότητας στο πλαίσιο περιορισμού της διαφαινόμενης ύφεσης και σχεδόν άμεσα επιστρατεύθηκε το κεϋνσιανό μοντέλο της επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής με προγράμματα μαμούθ χωρίς προηγούμενο στην παγκόσμια οικονομική ιστορία.
  1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Το ‘γαλλικό κλειδί’ των οικονομολόγων – η υπόθεση ceteris paribus δηλαδή ‘όλα τα λοιπά παραμένουν σταθερά’ -  καταρρέει δραματικά, με συνέπεια να αφήνει τις συνήθεις αναλύσεις των οικονομολόγων ξεκρέμαστες.
  1. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Ωστόσο εκτός από την άμεση υγειονομική κρίση, η κλιματική κρίση είναι πάντα εδώ. Όταν η πανδημία ξεπεραστεί με το εμβόλιο, τα φάρμακα και την ανοσία, θα μας μείνει θετική ή αρνητική κληρονομιά; Και τί θα σημαίνει αυτό ειδικότερα για τις πόλεις μας;
  1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Ευτυχώς υπάρχει και μια ακόμα μορφή κεφαλαίου, που θα μπορούσε να λειτουργεί αντίρροπα σε κρίσεις και πανδημίες. Είναι το κοινωνικό κεφάλαιο – αυτό που δημιουργείται από την διασύνδεση και συναναστροφή των ανθρώπων.
  1. ΙΣΤΟΡΙΑ
Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της ανθρωπότητας, τα μικρόβια που αρχικά ενδημούσαν στα ζώα, έφτασαν με τη συνάφεια στους ιδιοκτήτες τους. Από τη Μαύρη Θάλασσα ως την ανατολική Μεσόγειο, οι θανατηφόρες πανδημίες χάραξαν την πορεία τους μέσα στα πλοία που τις μετέφεραν και τα λιμάνια που τις διέδωσαν.
  1. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
Σε αυτό το κλίμα φόβου και απελπισίας, πώς μπορούν οι πολιτικοί να πείσουν το κυρίως ανενημέρωτο διεθνές κοινό ότι οι ευρείες θεωρίες συνωμοσίας για τη δημιουργία του κορονοϊού σε αμερικανικά, κινεζικά ή καναδικά εργαστήρια, ως μέρος ενός στρατιωτικού βιολογικού όπλου, είναι όλες τους επιστημονικά ανεδαφικές;
  1. ΥΓΕΙΑ
Οι λαοί που θέλουν πραγματικά να προοδεύουν κινούνται με τη νοοτροπία ότι «δεν αφήνουμε τίποτα στην τύχη». Με άλλα λόγια, προσπαθούμε να εξαρτόμαστε όσο λιγότερο γίνεται από παράγοντες που δεν περνούν από το χέρι μας (όπως η τύχη). Γιατί;
  1. ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Ο κόσμος, όπως τον γνωρίσαμε μεταπολεμικά, έχει παρέλθει. Βρισκόμαστε σε μεταβατική φάση, όμως, δεν ζούμε το τέλος της παγκοσμιοποίησης αλλά την αναδιάταξη και τον μετριασμό της.
  1. ΠΑΙΔΕΙΑ
Οι μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 1960-70, μερικές από τις οποίες ήταν επαναστατικές ―και στις οποίες έχουμε καθηλωθεί― δεν ευνόησαν τη μάθηση· αντιθέτως, μαζί με άλλους παράγοντες (κοινωνικούς και δημογραφικούς) υποβίβασαν την ποιότητα του δημόσιου σχολείου.
  1. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Ποτέ στην σύγχρονη ιστορία δεν έχει υπάρξει νομίζω τέτοιου είδους ακραία συμπεριφορά και μέτρα επιτακτικής κοινωνικής απομόνωσης από τις αρχές, όπως με αυτή που ζούμε αυτή την στιγμή με τον COVID-19.
  1. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η "ιδεολογική οικολογία" κινδυνεύει να μετεξελιχθεί σε μια «διαχειριστική οικολογία», ενώ το ζητούμενο είναι να γίνει η «καθολική πολιτική οπτική», να γίνει το εναλλακτικό «όλον» που θα συμπεριλάβει σε ένα συνεκτικό, σύγχρονο και πολιτικά επαρκές καθολικό σχέδιο, το σύνολο των υποθέσεων της κοινωνίας;
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Η πανδημία του κορωνοϊού θα είναι το αναπόφευκτο ορόσημο, που θα ορίζει τις ζωές μας για τις επόμενες μια-δυο γενιές: “πριν και μετά τον κορονοϊό”. Οι προκλήσεις όμως για την Ελλάδα θα παραμείνουν οι ίδιες.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Μείνετε σπίτι!» είπαμε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους – και καλά κάναμε βέβαια – αλλά μήπως πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τι θα κάνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι όλη μέρα μέσα στο σπίτι τους;
  1. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
Η εδραίωση της εμπιστοσύνης της Δύσης εξαρτάται από την τήρηση των επιλογών της Αθήνας. Ο σεβασμός των συμπεφωνημένων θα δημιουργήσει κλίμα εμπιστοσύνης στα Βαλκάνια και θα απομακρύνει τη δυσπιστία που τα κατατρύχει.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Θυμάμαι την ταινία «Το ρεπό» του Βασίλη Βαφέα που περιέγραφε την Ελλάδα του 1981 ― μια κάθε άλλο παρά «κανονική» χώρα. Αλλά, από το 1981 πήραμε, εμείς οι αργοκίνητοι, τον δρόμο της κανονικότητας.
  1. ΙΣΤΟΡΙΑ
Τριανταπέντε χρόνια μετά είναι όλα ίδια. Η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του δημόσιου σχολείου, τα κρεμασμένα σημαιάκια, τα προκάτ μηνύματα υπουργών και δημάρχων για το μεγαλείο της ελληνικής φυλής και τη μοναδικότητα του αγώνα στη χιονισμένη Πίνδο.
  1. ΥΓΕΙΑ
Όλοι πια ξέρουμε πως το κάπνισμα καταστρέφει: Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι σκοτώνει 7 εκ. καπνιστές κάθε χρόνο με παράπλευρες απώλειες για άλλους 1.2 εκ. «παρευρισκόμενους». Κοστίζει 1.4 τρις δολάρια κατ’ έτος σε περίθαλψη και απώλειες παραγωγικότητας.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Πριν από λίγες μέρες «βγήκαν οι βαθμοί» στο μάθημα «Ισότητα φύλων στην Ευρώπη – 2019». Η δασκάλα βαθμολόγησε με κριτήριο την πρόοδο σε έξι βασικούς τομείς – εργασία, χρήματα, γνώση, χρόνο, υγεία, μερίδιο στην εξουσία– και δύο συμπληρωματικούς: βία κατά των γυναικών και συμφιλίωση δουλειάς και οικογένειας.
  1. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
Όλοι ξέρουμε, από την πρώτη κιόλας μέρα, ότι η υπόθεση των κέντρων κράτησης μεταναστών είναι αποτυχημένη, κι όμως συνεχίζουμε με τη δύναμη της αδρανείας με την οποία κάνουμε πολλά απ’ όσα κάνουμε.
  1. ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Επειδή κάποιοι δεν καταλαβαίνουν ή κάνουν, ας το ξαναπιάσουμε το πράγμα απ’ την αρχή. Υπάρχει μια είδηση. Ο Σταύρος Θεοδωράκης επέστρεψε τα χρήματα της επιχορήγησης που εισέπραττε το Ποτάμι. Εν όλω 500.000. Πάμε μια κι ολογράφως να μάς κάτσει καλύτερα. Πεντακόσιες. Χιλιάδες. Ευρώ.
  1. ΠΑΙΔΕΙΑ
Το 1981 ο Μαρκ Φερρό περιέγραφε στο βιβλιαράκι «Πώς αφηγούνται την ιστορία στα παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο» πώς τα σχολικά εγχειρίδια σε διαφορετικές χώρες παρουσίαζαν με διαφορετικό, συχνά με εντελώς ανάποδο τρόπο, το ίδιο ιστορικό γεγονός.

Θεματικες Ενότητες

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

Με τον Άρη, που όταν πολεμά, τρυπά τις βαριές δερμάτινες ασπίδες , γέννησε η Κυθέρεια Αφροδίτη τους δεινούς, τρομερούς και φοβερούς, Δείμο και Φόβο που όταν πολεμούν με τον εκπορθητή των πόλεων, πατέρα τους Άρη, διαλύουν και συγκλονίζουν τις πυκνές φάλαγγες των στρατιωτών όσο κρατά ο κρύος πόλεμος.
Η Αγία Σοφία υπάρχει πάνω και έξω από τις ανθρώπινες αποφάσεις, τα ανθρώπινα μέτρα, τα ανθρώπινα έργα. Η Αγία Σοφία είναι ιδέα και σύμβολο. Δεν μπορούν να τη βλάψουν ούτε στο ελάχιστο οι  άνθρωποι.
Παρακολουθώ το διάλογο και κυρίως τις επικρίσεις για το μεγάλο πεζόδρομο της Αθήνας. Έγραψα κι εγώ κάποιες σκέψεις. Δεν ξέρω την τύχη αυτού του εγχειρήματος. Σε τέτοιες παρεμβάσεις χρειάζεται πολύς χρόνος για να κριθεί στην πράξη η επιτυχία ή μη ανάλογων σχεδίων που αλλάζουν ορισμένες σταθερές της πόλης.